रोजगार सम्झौतामा के जाँच्ने?

रोजगार सम्झौतामा के जाँच्ने?

नर्वेमा सबै कामदारसँग लिखित arbeidsavtale, अर्थात् रोजगार सम्झौता हुनुपर्छ। यो नियम स्थायी, अस्थायी, पूर्णकालीन र आंशिक समयका सबै जागिरमा लागू हुन्छ। लिखित सम्झौता तयार गर्ने जिम्मेवारी रोजगारदाताको हो।

एक महिनाभन्दा लामो समय चल्ने काममा सम्झौता सकेसम्म चाँडो र काम सुरु गरेको सात दिनभित्र तयार हुनुपर्छ। एक महिना वा त्योभन्दा छोटो काम तथा कर्मचारीलाई अर्को कम्पनीमा पठाइने अवस्थामा सम्झौता काम सुरु भएको दिनमै तयार हुनुपर्छ।

सम्झौता नबुझी हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। मौखिक रूपमा भनिएको तलब, काम गर्ने समय वा अन्य सुविधा लिखित सम्झौतासँग मिलेको छ कि छैन जाँच गर्नुहोस्।

रोजगारदाता को हो?

सम्झौतामा तपाईं र रोजगारदाताको सही नाम हुनुपर्छ। रोजगारदाताको कम्पनी नाम र organisasjonsnummer, अर्थात् संस्थागत नम्बर पनि जाँच गर्नुहोस्।

तपाईं काम गर्न जाने ठाउँ र तलब दिने कानुनी रोजगारदाता फरक हुन सक्छन्। विशेष गरी bemanningsbyrå मार्फत काम गर्दा तपाईंलाई कसले नियुक्त गरेको हो र कुन कम्पनीमा काम गर्न पठाइएको हो भन्ने स्पष्ट हुनुपर्छ। कर्मचारीलाई अर्को कम्पनीमा पठाइने भए सम्झौतामा उक्त कम्पनीको दर्ता गरिएको नाम उल्लेख गर्नुपर्छ।

पद र कामको जिम्मेवारी स्पष्ट छ?

सम्झौतामा निम्न कुरा जाँच गर्नुहोस्:

• पदको नाम
• मुख्य काम र जिम्मेवारी
• विभाग वा कार्यस्थल
• कसलाई रिपोर्ट गर्ने
• काम एउटै ठाउँमा गर्ने वा विभिन्न स्थानमा गर्ने
• घरबाट काम गर्न पाइने वा नपाइने

कामको विवरण अत्यन्त अस्पष्ट भए रोजगारदाताले पछि धेरै फरक जिम्मेवारी दिन सक्ने जोखिम हुन्छ। सम्झौतामा पद, कामको प्रकार वा कार्यश्रेणी स्पष्ट हुनुपर्छ। घरबाट वा विदेशबाट काम गर्ने व्यवस्था भए साधारण रोजगार सम्झौतासँगै छुट्टै लिखित सम्झौता आवश्यक हुन्छ।

जागिर स्थायी हो कि अस्थायी?

सम्झौतामा रोजगारीको प्रकार स्पष्ट हुनुपर्छ:

• Fast ansettelse: निश्चित अन्तिम मिति नभएको स्थायी जागिर
• Midlertidig ansettelse: निश्चित अवधि वा कानुनी कारणका आधारमा दिइएको अस्थायी जागिर
• Vikariat: अर्को कर्मचारीको स्थानमा सीमित समयका लागि काम
• Tilkallingsvikar: आवश्यकता पर्दा बोलाइने र प्रत्येक कामको प्रस्ताव स्वीकार वा अस्वीकार गर्न सकिने व्यवस्था

नर्वेमा मुख्य नियम स्थायी र पूर्णकालीन रोजगारी हो। अस्थायी जागिरको निश्चित सुरुआत र अन्तिम मिति तथा अस्थायी नियुक्तिको आधार सम्झौतामा लेखिएको हुनुपर्छ।

Tilkallingsvikar भए काम निश्चित छ कि प्रत्येक पटक छुट्टै स्वीकार गर्नुपर्ने हो, सम्झौताले स्पष्ट पार्नुपर्छ।

जागिरको प्रतिशत र काम गर्ने समय कति हो?

केवल “आवश्यकताअनुसार काम” लेखिएको सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नुअघि यसको अर्थ स्पष्ट बुझ्नुहोस्।

सम्झौतामा निम्न कुरा हेर्नुहोस्:

• जागिरको प्रतिशत, जस्तै 50, 80 वा 100 प्रतिशत
• प्रतिदिन काम गर्ने घण्टा
• प्रतिहप्ता काम गर्ने घण्टा
• काम सुरु र समाप्त हुने समय
• दिन, साँझ, रात वा सप्ताहान्तको काम
• Shift वा turnus व्यवस्था
• कार्यतालिका कहिले उपलब्ध हुन्छ
• कार्यतालिका कसरी परिवर्तन गर्न सकिन्छ

काम गर्ने समय फरक–फरक भए सम्झौताले कहिले काम गर्नुपर्ने हो भनेर गणना गर्न मिल्ने आधार दिनुपर्छ। यसका लागि निश्चित समय, arbeidsplan वा कुनै अवधिको औसत काम गर्ने समय उल्लेख गर्न सकिन्छ।

तलब र अतिरिक्त भत्ता स्पष्ट छन्?

सम्झौतामा तलब केवल “सम्झौताअनुसार” भनेर छोडिएको छैन भन्ने जाँच गर्नुहोस्। कम्तीमा यी विवरण स्पष्ट हुनुपर्छ:

• प्रतिघण्टा वा वार्षिक तलब
• तलब भुक्तानी हुने मिति
• साँझ, रात वा सप्ताहान्तको भत्ता
• सार्वजनिक बिदामा काम गर्दाको भुक्तानी
• Overtid को भुक्तानी
• खाना, यात्रा वा अन्य खर्चको भत्ता
• Bonus वा commission भए त्यसका सर्त
• Pension र insurance सम्बन्धी व्यवस्था

तलबमा समावेश नभएका भत्ता र अन्य भुक्तानी छुट्टाछुट्टै उल्लेख गर्नुपर्छ। यसमा पेन्सन योगदान, खर्च भत्ता, रातको भत्ता र अतिरिक्त समयको भुक्तानी समावेश हुन सक्छ।

Overtid कसरी भुक्तानी हुन्छ?

सम्झौतामा सामान्य काम गर्ने समयभन्दा बढी काम गर्दा कसरी भुक्तानी गरिन्छ भन्ने हेर्नुहोस्।

कानुनअनुसार overtid सामान्य काम गर्ने समयको कानुनी सीमाभन्दा बढी गरिएको काम हो। सामान्य सीमा मुख्यतः २४ घण्टामा ९ घण्टा र सात दिनमा ४० घण्टा हो। केही shift, turnus, रात वा आइतबारको काममा साप्ताहिक सीमा कम हुन सक्छ।

कानुनी overtid गर्दा सहमत प्रतिघण्टा तलबमाथि कम्तीमा ४० प्रतिशत अतिरिक्त भत्ता पाउनुपर्छ। समय सट्टा बिदा लिन सहमति गर्न सकिन्छ, तर कम्तीमा ४० प्रतिशत overtidstillegg भने भुक्तानी हुनैपर्छ।

सम्झौतामा निश्चित रकमले overtid समेट्ने भनिएको छ भने सामान्य तलब र overtid को भाग छुट्टाछुट्टै स्पष्ट गरिएको छ कि छैन जाँच्नुहोस्।

Prøvetid कति छ?

Prøvetid, अर्थात् परीक्षण अवधि राखिएको भए यो लिखित सम्झौतामा स्पष्ट हुनुपर्छ। सम्झौतामा परीक्षण अवधिको लम्बाइ पनि उल्लेख गर्नुपर्छ। सामान्यतया परीक्षण अवधि अधिकतम छ महिना हुन्छ।

अस्थायी जागिरमा परीक्षण अवधि कुल रोजगारी अवधिको आधाभन्दा लामो हुन सक्दैन। उदाहरणका लागि, छ महिनाको अस्थायी जागिरमा परीक्षण अवधि तीन महिनाभन्दा बढी हुन सक्दैन।

परीक्षण अवधिमा रोजगारदाता र कामदार दुवैतर्फको सूचना अवधि सामान्यतया १४ दिन हुन्छ, तर लिखित सम्झौता वा tariffavtale मा अर्को व्यवस्था हुन सक्छ।

छुट्टी र Feriepenger बारे के लेखिएको छ?

सम्झौतामा छुट्टी र feriepenger पाउने अधिकारबारे जानकारी हुनुपर्छ।

यी कुरा जाँच्नुहोस्:

• वार्षिक छुट्टीको व्यवस्था
• Feriepenger कसरी भुक्तानी हुन्छ
• अतिरिक्त छुट्टी दिने कम्पनीको व्यवस्था छ कि छैन
• छुट्टी माग्ने र स्वीकृत गर्ने प्रक्रिया
• लागू हुने tariffavtale ले थप सुविधा दिन्छ कि दिँदैन

Feriepenger नियमित मासिक तलबमा समावेश गरिएको दाबी भए त्यसको आधार ध्यानपूर्वक जाँच गर्नुहोस्।

Oppsigelsestid कति छ?

सम्झौतामा कामदार र रोजगारदाता दुवैका लागि लागू हुने oppsigelsestid, अर्थात् काम छोड्ने वा हटाउने सूचना अवधि स्पष्ट हुनुपर्छ। सम्झौताले रोजगार सम्बन्ध समाप्त गर्न दुवै पक्षले अपनाउनुपर्ने प्रक्रिया पनि बताउनुपर्छ।

यी कुरा जाँच गर्नुहोस्:

• परीक्षण अवधिमा सूचना अवधि
• परीक्षण अवधिपछि सूचना अवधि
• सूचना अवधि कहिलेदेखि गणना हुन्छ
• राजीनामा कहाँ र कसलाई पठाउने
• अस्थायी सम्झौता तोकिएको मितिअघि समाप्त गर्न मिल्छ कि मिल्दैन

रोजगारदाताले कामदारलाई आफैँ राजीनामा दिन दबाब दिन पाउँदैन। रोजगारदाताबाट हुने वैध बर्खास्तगी लिखित र उचित कारणमा आधारित हुनुपर्छ।

Tariffavtale, पेन्सन र बीमा जाँच गर्नुहोस्

सम्झौतामा जागिरमा कुनै tariffavtale, अर्थात् सामूहिक श्रम सम्झौता लागू हुन्छ कि हुँदैन उल्लेख हुनुपर्छ। लागू हुने tariffavtale ले तलब, भत्ता, काम गर्ने समय, overtid र छुट्टीमा कानुनभन्दा राम्रो सुविधा दिन सक्छ।

रोजगारदाताले भुक्तानी गर्ने सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी सुविधाबारे पनि सम्झौतामा जानकारी हुनुपर्छ। उदाहरणका लागि:

• पेन्सन योजना
• दुर्घटना वा अन्य बीमा
• रोजगारदाताले दिने बिरामी तलबसम्बन्धी व्यवस्था
• रोजगारदाताले उपलब्ध गराउने तालिम वा क्षमता विकास

सम्बन्धित पेन्सन वा बीमा रकम प्राप्त गर्ने संस्थाको नाम पनि सम्झौतामा उल्लेख हुनुपर्छ।

हस्ताक्षर गर्नुअघि अन्तिम जाँच

सम्झौता हस्ताक्षर गर्नुअघि:

• मौखिक रूपमा भनिएका सबै मुख्य सर्त लिखित छन् कि छैनन् जाँच्नुहोस्।
• खाली ठाउँ भएको सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्।
• नबुझेको शब्द वा सर्तको लिखित स्पष्टीकरण माग्नुहोस्।
• तपाईंले बुझ्ने भाषा वा अंग्रेजी संस्करण माग्न सक्नुहुन्छ।
• रोजगारदाता र कामदार दुवैले हस्ताक्षर गरेको प्रतिलिपि सुरक्षित राख्नुहोस्।
• पछि गरिएको परिवर्तन पनि लिखित रूपमा राख्नुहोस्।
• काम गरेको समय, कार्यतालिका र तलब पर्ची सुरक्षित राख्नुहोस्।

सम्झौताले कानुनले दिएको न्यूनतम अधिकार घटाउन सक्दैन। कुनै सर्त कानुनविपरीत भए, दुवै पक्षले हस्ताक्षर गरेको भए पनि उक्त सर्त मान्य नहुन सक्छ र कानुनको नियम लागू हुन्छ।

सम्झौता बुझ्न कठिन भए tillitsvalgt, fagforening वा वकिलबाट सहायता लिन सकिन्छ। Arbeidstilsynet ले सामान्य कानुनी आवश्यकताबारे मार्गदर्शन दिन सक्छ, तर व्यक्तिगत सम्झौताको ठोस मूल्याङ्कन गर्दैन।

छोटो चेकलिस्ट

• □ रोजगारदाताको नाम र organisasjonsnummer सही छ।
• □ पद, जिम्मेवारी र कार्यस्थल स्पष्ट छन्।
• □ जागिर स्थायी वा अस्थायी के हो उल्लेख छ।
• □ जागिरको प्रतिशत र काम गर्ने समय स्पष्ट छ।
• □ तलब र सबै अतिरिक्त भत्ता अलग-अलग लेखिएका छन्।
• □ Overtid र merarbeid को भुक्तानी स्पष्ट छ।
• □ Prøvetid को अवधि जाँचिएको छ।
• □ छुट्टी र feriepenger बारे जानकारी छ।
• □ Oppsigelsestid र प्रक्रिया स्पष्ट छ।
• □ Tariffavtale, पेन्सन र बीमा जाँचिएको छ।
• □ दुवै पक्षले हस्ताक्षर गरेको प्रतिलिपि सुरक्षित राखिएको छ।