नर्वेको अध्यागमन प्रक्रियामा DNA परीक्षण: UDI ले किन माग्छ र त्यसपछि के हुन्छ?

नर्वेमा परिवार आप्रवासन वा सुरक्षाका लागि आवेदन गर्दा कहिलेकाहीँ UDI ले आवेदक र परिवारको सदस्यलाई DNA परीक्षण गर्न लगाउन सक्छ। यस्तो परीक्षण मुख्यतः आवेदकले बताएको पारिवारिक सम्बन्ध, विशेषगरी आमा वा बुबा र बच्चाबीचको सम्बन्ध पुष्टि गर्न प्रयोग गरिन्छ।

UDI ले सबै आवेदकको DNA परीक्षण गर्दैन। आवेदनमा दिइएको जानकारी अपूर्ण वा आपसमा नमिलेको अवस्थामा, अथवा पेश गरिएका कागजातलाई पारिवारिक सम्बन्धको निर्णायक प्रमाण मान्न नसकिने अवस्थामा DNA परीक्षण आवश्यक ठहर गर्न सक्छ।

महत्त्वपूर्ण: DNA परीक्षणले मुख्यतः जैविक पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्छ। DNA परीक्षणबाट सम्बन्ध पुष्टि हुँदैमा बसोबास अनुमति स्वतः स्वीकृत हुँदैन। आवेदनका अन्य सबै सर्त पनि पूरा भएको हुनुपर्छ।

UDI ले किन DNA परीक्षण माग्न सक्छ?

परिवार आप्रवासनको आवेदनमा आवेदकले सामान्यतया जन्मदर्ता, परिचयपत्र, राहदानी वा अन्य आधिकारिक कागजातमार्फत पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्नुपर्छ। तर कुनै कागजात उपलब्ध नभएको, त्यसमा फरक विवरण देखिएको वा कागजातलाई पर्याप्त प्रमाण मान्न नसकिने अवस्था आउन सक्छ।

यस्तो अवस्थामा आवेदनको निर्णय गर्न पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्नु आवश्यक भए UDI ले आवेदक र दाबी गरिएको परिवारको सदस्यलाई जैविक नमुना उपलब्ध गराउन आवश्यक ठहर गर्न सक्छ। अधिकांश DNA परीक्षण आमा वा बुबा र बच्चाबीचको सम्बन्ध पुष्टि गर्न प्रयोग हुने UDI ले जनाएको छ।

परिवार आप्रवासनका सामान्य सर्त पूरा भएको देखिए पनि दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्धबारे शंका बाँकी छ भने UDI ले DNA परीक्षण आवश्यक छ कि छैन भनेर प्रत्येक मुद्दामा छुट्टै मूल्याङ्कन गर्छ।

DNA परीक्षण आवश्यक ठहर गरिएको कारण आवेदन अस्वीकृत हुने निर्णय भइसकेको भन्ने हुँदैन। यसको अर्थ UDI लाई आवेदनको मूल्याङ्कन अघि बढाउन पारिवारिक सम्बन्धबारे थप प्रमाण आवश्यक भएको हो।

नेपाली नागरिकलाई पनि DNA परीक्षण गर्न लगाउन सक्छ?

UDI ले कुनै पनि देशका नागरिकलाई पारिवारिक सम्बन्धबारे शंका भएको अवस्थामा DNA नमुना उपलब्ध गराउन आवश्यक ठहर गर्न सक्छ। त्यसैले नेपाली आवेदक वा नर्वेमा रहेका नेपाली परिवारका सदस्यलाई पनि व्यक्तिगत मुद्दाको परिस्थितिअनुसार DNA परीक्षण गर्न लगाउन सकिन्छ।

UDI ले अफगानिस्तान, इराक, यमन, सिरिया र दक्षिण अफ्रिकाबाहेक सहारा मरुभूमिभन्दा दक्षिणमा रहेका अफ्रिकी देशका आवेदनमा आमा वा बुबा र बच्चाबीचको सम्बन्ध पुष्टि गर्न नियमित रूपमा DNA परीक्षण आवश्यक गर्ने बताएको छ। यसको कारण परिचय र पारिवारिक सम्बन्ध प्रमाणित गर्ने कागजातबारे रहेको अनिश्चितता हो। नेपाल उक्त नियमित सूचीमा समावेश छैन।

यसको अर्थ नेपाली नागरिकलाई DNA परीक्षण आवश्यक पर्दैन भन्ने होइन। जन्मदर्ता वा अन्य कागजात अपूर्ण भएमा, विवरण आपसमा नमिलेमा वा UDI ले कागजातलाई निर्णायक प्रमाण मान्न नसकेमा नेपाली आवेदकको मुद्दामा पनि परीक्षण माग्न सक्छ।

परिवार आप्रवासनबाहेक अरू कुन मुद्दामा DNA परीक्षण हुन सक्छ?

UDI को यो व्यवस्था मुख्यतः दुई प्रकारका मुद्दामा प्रयोग हुन्छ:

पहिलो, परिवार आप्रवासनका आवेदन हुन्। यसमा नर्वेमा बस्ने व्यक्तिसँग आवेदकको दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्न DNA परीक्षण प्रयोग हुन सक्छ।

दोस्रो, सुरक्षा वा शरणका आवेदन हुन्। यसमा आवेदकसँगै आएका, नर्वेमा पहिल्यै रहेका वा पछि आउने परिवारका सदस्यसँगको सम्बन्धबारे शंका भएको अवस्थामा DNA परीक्षण आवश्यक हुन सक्छ।

सुरक्षाका लागि आवेदन दिएका व्यक्तिको DNA परीक्षणसम्बन्धी व्यावहारिक जिम्मेवारी सामान्यतया Politiets utlendingsenhet, अर्थात् प्रहरीको अध्यागमन इकाइ वा सम्बन्धित प्रहरी जिल्लाले सम्हाल्छ।

सन् २०२६ मा के परिवर्तन भयो?

UDI ले आफ्नो DNA परीक्षणसम्बन्धी निर्देशिका २१ जनवरी २०२६ मा अद्यावधिक गरेको छ। संशोधित निर्देशिकाअनुसार DNA परीक्षण अब केवल सहमतिमा आधारित प्रस्तावका रूपमा मात्र हेरिँदैन। अध्यागमनसम्बन्धी मुद्दाको निर्णय गर्न आवश्यक भए अध्यागमन निकायले आवेदक र परिवारको सम्बन्धित सदस्यलाई DNA नमुना उपलब्ध गराउन आवश्यक ठहर गर्न सक्छ।

तर अध्यागमन निकायले बल प्रयोग गरेर DNA नमुना लिन पाउँदैन। नमुना नदिएमा आवेदनको मूल्याङ्कनमा त्यसको सम्भावित परिणाम के हुन सक्छ भन्ने जानकारी आवेदक र सम्बन्धित परिवारको सदस्यलाई दिनुपर्छ।

DNA नमुना दिनुपर्ने UDI को निर्णय आफैँमा छुट्टै औपचारिक प्रशासनिक निर्णय मानिँदैन। त्यसैले DNA परीक्षण गर्न लगाउने निर्णयविरुद्ध अलग्गै उजुरी गर्न नमिल्ने UDI को निर्देशिकामा उल्लेख छ।

DNA नमुना नदिए के हुन्छ?

UDI वा सम्बन्धित निकायले DNA परीक्षण आवश्यक ठहर गरेपछि आवेदक र परिवारको सदस्यलाई परीक्षणको उद्देश्य, प्रक्रिया र नमुना नदिँदा हुन सक्ने परिणामबारे जानकारी दिनुपर्छ।

कुनै व्यक्ति निर्धारित समयमा उपस्थित नभएमा दूतावासले सामान्यतया अर्को समय मिलाउने प्रयास गर्छ। दोस्रो appointment मा पनि उपस्थित नभए दूतावासले UDI लाई जानकारी दिन्छ। व्यक्ति उपस्थित भएर पनि नमुना दिन अस्वीकार गरेमा त्यसको कारण टिपोट गरी UDI समक्ष पठाइन्छ। त्यसपछि UDI ले उपलब्ध जानकारी र प्रमाणका आधारमा आवेदनको प्रक्रिया अघि बढाउँछ।

यसको व्यावहारिक अर्थ DNA नमुना नदिँदैमा प्रहरीले जबर्जस्ती परीक्षण गर्दैन भन्ने हो। तर UDI ले मागेको परीक्षण नगराउँदा दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्ध प्रमाणित गर्ने पर्याप्त आधार नहुन सक्छ। त्यसले आवेदनको अन्तिम मूल्याङ्कनमा असर पार्न सक्छ।

यदि नमुना दिन नसक्नुको कुनै वास्तविक कारण छ भने appointment बेवास्ता गर्नुको सट्टा पत्रमा उल्लेख गरिएको दूतावास, प्रहरी वा UDI सँग सकेसम्म छिटो सम्पर्क गर्नु राम्रो हुन्छ।

DNA परीक्षण कहाँ गरिन्छ?

परिवार आप्रवासनको मुद्दामा विदेशमा रहेको आवेदकको नमुना आवेदन लिएको नर्वेजियन दूतावास वा यस कामका लागि तोकिएको अर्को नर्वेजियन विदेश नियोगमार्फत लिन सकिन्छ। नर्वेमा रहेका परिवारको सदस्यलाई प्रहरीले समय दिन सक्छ।

UDI ले पहिले दूतावास र प्रहरीलाई सम्बन्धित व्यक्तिको नमुना लिन समय मिलाउन निर्देशन दिन्छ। सामान्यतया दूतावासले विदेशमा रहेका आवेदकलाई सम्पर्क गर्छ। विशेष अवस्थामा नर्वेमा रहेका परिवारको सदस्यलाई आवेदकले दूतावाससँग सम्पर्क गर्नुपर्ने जानकारी दिन लगाउन सकिन्छ।

UDI ले आधिकारिक रूपमा परीक्षण सुरु नगरेसम्म आफैँले निजी कम्पनीबाट DNA परीक्षण गराएर पठाउनु यही प्रक्रियाको विकल्प हुँदैन। UDI बाट पत्र आएपछि त्यसमा दिइएको आधिकारिक समय र निर्देशन पालना गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

Appointment मा के लिएर जाने?

विदेशमा दूतावासमार्फत नमुना दिने आवेदकले एउटा पासपोर्ट फोटो र आफूसँग भएका परिचयसम्बन्धी कागजात लिएर जानुपर्ने UDI को प्रक्रिया छ। दूतावासले ती कागजात जाँचेर आवश्यक प्रतिलिपि नमुना घोषणा फारामसँग राख्छ।

नर्वेमा प्रहरीसमक्ष उपस्थित हुने व्यक्तिले पनि आफ्नो फोटो आइडी लिएर जानुपर्छ। प्रहरीले परिचयपत्र जाँचेर त्यसको प्रतिलिपि सम्बन्धित फारामसँग राख्छ।

UDI वा appointment दिने निकायको पत्रमा थप कागजात वा तयारीबारे विशेष निर्देशन भए त्यसलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।

बच्चाको DNA परीक्षण गर्दा के हुन्छ?

नमुना दिने व्यक्ति १८ वर्षभन्दा कम उमेरको भए सामान्यतया बच्चाका आमाबुबा वा कानुनी अभिभावकले नमुनासम्बन्धी फाराम भर्नुपर्छ। विशेष परिस्थितिमा भने बच्चा अभिभावकबिना पनि उपस्थित हुन सक्ने व्यवस्था छ।

बच्चा १२ वर्षभन्दा माथिको भए उक्त फाराममा बच्चाले पनि हस्ताक्षर गर्नुपर्छ। विदेशमा एक्लै आवेदन गर्ने नाबालिगको हकमा DNA परीक्षणका लागि दूतावास जाँदा बच्चासँग जाने अभिभावक वा जिम्मेवार व्यक्तिसम्बन्धी जानकारी प्रहरीले संकलन गर्न सक्छ।

DNA परीक्षणको खर्च कसले बेहोर्छ?

UDI ले सुरु गरेको आधिकारिक परीक्षणमा DNA नमुना संकलनका उपकरण, नमुना पठाउने काम र प्रयोगशालाको विश्लेषण खर्च अध्यागमन निकायले बेहोर्छ। यो व्यवस्था UDI ले प्रक्रिया सुरु गरेको DNA परीक्षणमा मात्र लागू हुन्छ।

परिवार आप्रवासनको मुद्दामा आवेदक वा नर्वेमा रहेको परिवारको सदस्यले नमुना दिन दूतावास वा प्रहरीसम्म यात्रा गर्दा लागेको खर्च भने UDI ले बेहोर्दैन।

सुरक्षाका लागि आवेदनसम्बन्धी DNA sampling मा पनि यात्रा खर्च सामान्यतया बेहोर्ने व्यवस्था छैन। आवश्यक interpreter को खर्चसम्बन्धी छुट्टै प्रशासनिक व्यवस्था लागू हुन सक्छ।

DNA बाट पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि भए के हुन्छ?

परीक्षणले दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्‍यो र नमुना सही प्रक्रियाबाट लिइएको छ भने UDI ले उक्त सम्बन्धलाई प्रमाणित भएको मान्छ। त्यसपछि आवेदनको बाँकी प्रक्रिया सामान्य रूपमा अघि बढ्छ।

DNA नतिजा सकारात्मक आउनु परिवार आप्रवासन वा बसोबास अनुमतिका बाँकी सर्तबाट छुट पाउनु होइन। UDI ले आवेदनको प्रकारअनुसार परिचय, पारिवारिक सम्बन्ध, आम्दानीसम्बन्धी आवश्यकता, बसोबासको आधार र अन्य लागू सर्त छुट्टाछुट्टै जाँच्न सक्छ।

DNA बाट सम्बन्ध पुष्टि नभए के हुन्छ?

DNA analysis ले आवेदनमा दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि नगरेमा UDI ले applicant र आवश्यकताअनुसार नर्वेमा रहेको परिवारको सदस्यलाई नतिजाबारे जानकारी गराउनुपर्छ।

UDI ले अन्तिम निर्णय गर्नुअघि सम्बन्धित व्यक्तिलाई नतिजाबारे आफ्नो भनाइ वा स्पष्टीकरण प्रस्तुत गर्ने अवसर दिनुपर्छ। परिवार आप्रवासन र सुरक्षाका लागि आवेदन दुवैमा यस्तो अवसर दिनुपर्ने व्यवस्था निर्देशिकामा छ।

परिवारको संरचना वा जैविक सम्बन्धबारे आवेदकलाई पहिले थाहा नभएको संवेदनशील परिस्थिति पनि हुन सक्छ। त्यसैले नतिजा नमिलेको जानकारी आएमा हतारमा निष्कर्ष निकाल्नु वा पत्र बेवास्ता गर्नुको सट्टा UDI ले दिएको समयभित्र आफ्नो स्पष्टीकरण र उपलब्ध जानकारी पेश गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। आवश्यक परे अध्यागमनसम्बन्धी योग्य कानुनी सहायता लिन सकिन्छ।

UDI ले DNA र नतिजा कति समय राख्छ?

पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि भयो वा भएन भन्ने नतिजा आएपछि डीएनए नमुना र त्यससँग सम्बन्धित जानकारी सकेसम्म छिटो मेटाउन वा नष्ट गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था छ।

तर आवेदनको प्रक्रिया पूरा गर्न र सम्भावित उजुरीको प्रयोजनका लागि UDI ले परीक्षण र त्यसको नतिजा सामान्यतया निर्णय भएको मितिपछि १२ महिनासम्म राख्न सक्छ।

यस प्रक्रियामा डीएनए परीक्षणको उद्देश्य पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि गर्नु हो। नमुना र त्यससँग सम्बन्धित जानकारी अनिश्चित समयसम्म राख्ने व्यवस्था छैन।

UDI बाट DNA परीक्षणको पत्र आएपछि के गर्ने?

पत्रमा कसले नमुना दिनुपर्ने, कहाँ र कहिले उपस्थित हुने तथा कुन कागजात लिएर जानुपर्ने हो भन्ने विवरण ध्यानपूर्वक पढ्नुहोस्। विदेशमा रहेका आवेदक र नर्वेमा रहेका परिवारका सदस्यलाई नमुना दिनका लागि फरक निकायले छुट्टाछुट्टै समय दिन सक्छन्।

तोकिएको समयमा उपस्थित हुन नसकेमा सम्बन्धित दूतावास वा प्रहरीलाई सकेसम्म छिटो जानकारी दिनुहोस्। पत्र बेवास्ता गर्दा प्रक्रिया प्रभावित हुन सक्छ र UDI ले उपलब्ध जानकारी तथा प्रमाणका आधारमा आवेदनमाथिको प्रक्रिया अघि बढाउन सक्छ।

आफ्नो आवेदन नम्बर वा DUF नम्बर सुरक्षित राख्नुहोस्। यस्ता नम्बर सामाजिक सञ्जाल, फेसबुक समूह वा अपरिचित व्यक्तिसँग सार्वजनिक रूपमा साझा नगर्नुहोस्।

परीक्षणको नतिजा वा प्रक्रिया कति समय लाग्छ भन्ने प्रश्न भएमा परीक्षण गर्ने प्रयोगशालालाई नभई UDI वा पत्रमा उल्लेख गरिएको सम्बन्धित निकायलाई सम्पर्क गर्नुहोस्। UDI नै प्रयोगशालाको आधिकारिक ग्राहक हुने व्यवस्था छ।

DNA परीक्षणले दाबी गरिएको पारिवारिक सम्बन्ध पुष्टि नगरेको जानकारी आएमा UDI ले दिएको समयभित्र आफ्नो भनाइ वा स्पष्टीकरण पेश गर्नुहोस्। UDI ले अन्तिम निर्णय गर्नुअघि सम्बन्धित व्यक्तिलाई नतिजाबारे आफ्नो भनाइ राख्ने अवसर दिनुपर्ने व्यवस्था छ।

यो गाइड सामान्य जानकारीका लागि तयार गरिएको हो। यसले व्यक्तिगत कानुनी सल्लाहको स्थान लिँदैन। तपाईंको आवेदनमा UDI, प्रहरी वा नर्वेजियन दूतावासबाट प्राप्त पत्र र निर्देशनलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।

आधिकारिक स्रोत

यो गाइड UDI को UDI 2010-035: DNA analyses when applying for a residence permit निर्देशिकामा आधारित छ। निर्देशिका १ जनवरी २०१० मा प्रकाशित भएको र पछिल्लो पटक २१ जनवरी २०२६ मा परिवर्तन गरिएको छ। यसले परिवार आप्रवासन तथा सुरक्षाका लागि आवेदनमा UDI ले आवश्यक ठहर गरेको DNA परीक्षणको प्रक्रिया व्याख्या गर्छ। [udiregelverk.no]