BankID: यो के हो र यसलाई कसरी सुरक्षित राख्ने?

नर्वेमा बस्ने सबैका लागि बैंक, कर कार्यालय (Skatteetaten), NAV, र Altinn जस्ता महत्त्वपूर्ण डिजिटल सेवाहरू प्रयोग गर्न BankID अनिवार्य जस्तै छ। BankID तपाईंको व्यक्तिगत डिजिटल परिचयपत्र हो। यसले इन्टरनेटमा तपाईं नै वास्तविक व्यक्ति हो भनी प्रमाणित गर्छ र अनलाइन कागजातहरूमा कानुनी रूपमा हस्ताक्षर गर्न मद्दत गर्छ।

BankID किन महत्त्वपूर्ण छ?

BankID को प्रयोग गरेर तपाईंले मुख्यतया निम्न कामहरू गर्न सक्नुहुन्छ:

• अनलाइन बैंकिङमा लगइन गर्न।
• NAV का विभिन्न सुविधाहरू र सेवाहरू प्रयोग गर्न।
• आफ्नो कर विवरण (Skattemelding) हेर्न र बुझाउन।
• Altinn मार्फत अन्य सरकारी सेवाहरूमा पहुँच पाउन।
• कर्जाको सम्झौता, घरभाडा सम्झौता, बीमा वा अन्य कानुनी कागजातहरूमा डिजिटल हस्ताक्षर गर्न।

आफ्नो BankID कसरी सुरक्षित राख्ने?

BankID नितान्त व्यक्तिगत कुरा हो। यसलाई सुरक्षित राख्न यी कुराहरूमा सधैँ ध्यान दिनुहोस्:

• पासवर्ड गोप्य राख्नुहोस्: आफ्नो पासवर्ड परिवारका सदस्यलगायत कसैलाई पनि नदिनुहोस्।
• अरूलाई प्रयोग गर्न नदिनुहोस्: आफ्नो BankID एप वा कोड चिप (Code brikke) अरूको हातमा पर्न नदिनुहोस्।
• पढेर मात्र स्वीकृत गर्नुहोस्: फोन वा कम्प्युटरमा केही स्वीकृत गर्नुअघि आफूले कुन कुरामा हस्ताक्षर गर्दै छु भन्ने राम्ररी पढ्नुहोस्।
• उपकरण अपडेट राख्नुहोस्: आफ्नो मोबाइल वा कम्प्युटरको सेक्युरिटी र सफ्टवेयर अपडेट नियमित रूपमा गर्नुहोस्।

ठगी गर्नेहरूले (Scammers) कसरी फसाउन खोज्छन्?

पछिल्लो समय नर्वेमा BankID मार्फत डिजिटल ठगी (Svindel) गर्ने प्रयासहरू धेरै बढेका छन्। ठगहरूले यस्ता तरिकाहरू अपनाउन सक्छन्:

• "म बैंकबाट बोलिरहेको छु" या "प्रहरीबाट बोलिरहेको छु" भन्दै फोन गर्ने।
• "तपाईंको खातामा अनाधिकृत पहुँच भयो वा केही समस्या छ" भन्दै डराउने।
• SMS वा इमेलमा नक्कली लिंक पठाएर त्यहाँ BankID लगइन गर्न लगाउने।
• तुरुन्तै BankID प्रयोग गरेर केही पुष्टि गर्न मानसिक दबाब दिने।

महत्त्वपूर्ण जानकारी: बैंक, प्रहरी वा कुनै पनि सरकारी निकायले कहिल्यै पनि फोन, SMS वा इमेलमार्फत तपाईंको BankID को पासवर्ड वा कोड माग्दैनन्। यदि कसैले त्यसरी माग्छ भने, त्यो शतप्रतिशत ठगी हो।

ठगीको शंका लागेमा के गर्ने?

यदि तपाईंले भुलवश कसैलाई आफ्नो जानकारी दिनुभएको छ वा ठगी भइरहेको शंका लागेमा तुरुन्तै यी कदमहरू चाल्नुहोस्:

1. बैंकलाई सम्पर्क गर्नुहोस्: तुरुन्तै आफ्नो बैंकको कस्टमर केयरमा फोन गरेर BankID ब्लक गर्न लगाउनुहोस्।
2. पासवर्ड परिवर्तन गर्नुहोस्: सम्भव भएमा तुरुन्तै आफ्नो BankID को पासवर्ड परिवर्तन गर्नुहोस्।
3. खाता जाँच गर्नुहोस्: बैंक खाताबाट कुनै नचिनेको कारोबार भएको छ कि छैन चेक गर्नुहोस्।
4. प्रहरीलाई खबर गर्नुहोस्: यदि पैसा काटिएको छ वा ठूलो ठगी भएको छ भने प्रहरीलाई जानकारी गराउनुहोस्।

सम्झनुहोस्

BankID भनेको तपाईंको डिजिटल हस्ताक्षर हो। जसरी तपाईं आफ्नो पासपोर्ट वा बैंक कार्ड अरूलाई चलाउन दिनुहुन्न, त्यसरी नै आफ्नो BankID को पासवर्ड, कोड वा मोबाइलमा यसलाई चलाउने स्वीकृति पनि कसैलाई नदिनुहोस्।