ओस्लो— नर्वेबाट हरेक वर्ष करिब ३० हजार मानिस बाहिरिन्छन्। कोही आफ्नै मुलक फर्किन्छन् त कोही नयाँ गन्तव्यको खोजीमा तेस्रो देश पुग्छन्। उनीहरू को हुन्, किन नर्वे छोड्छन्, र यसले नर्वेली समाजमा कस्तो प्रभाव पार्छ?
यिनै प्रश्नको उत्तर खोज्न ‘एक्जिट नर्वे’ (EXITNORWAY) अनुसन्धान परियोजनाले आप्रवासीहरूको बसाइँसराइ प्रवृत्तिबारे गहिरो अध्ययन गरिरहेको छ।
देश छोड्नुको पछाडि कुनै एउटा मात्र कारण हुँदैन। रोजगारी, आम्दानी र भविष्यका अवसर जस्ता आर्थिक पाटा मात्र नभई परिवार, मूल देशसँगको भावनात्मक सम्बन्ध र नर्वेमा उनीहरूले बनाएको सामाजिक जीवनले पनि यसमा ठूलो भूमिका खेल्छ।
'एक्जिट नर्वे'का विभिन्न अध्ययनले देखाएअनुसार, बसाइँसराइका यी कारणहरू सबै आप्रवासीका लागि समान हुँदैनन्।
काम छ, तर 'आफ्नोपन' छैन
सन् २०२६ मा प्रकाशित एक अध्ययनले नर्वे छोडिसकेका वा छोड्ने तरखरमा रहेका १६ जना उच्च दक्ष (Highly skilled) आप्रवासीको अन्तर्वार्तालाई विश्लेषण गरेको छ। अध्ययनमा सहभागी धेरैले नर्वेलीहरूसँग सामान्य चिनजान भए पनि घनिष्ठ मित्रता गाँस्न निकै कठिन हुने अनुभव सुनाए। कतिपयका लागि यही सामाजिक एक्लोपन नै नर्वेमा बस्ने वा अन्यत्र जाने भन्ने निर्णयको निर्णायक मोड बनेको थियो।
अनुसन्धानकर्ताद्वय टोने लियोडेन (Tone Liodden) र आन बाल्के स्टाभेर (Anne Balke Staver) का अनुसार, रोजगारी पाउनु र समाजमा अपनत्व महसुस गर्नु नितान्त फरक कुरा हुन्। कार्यस्थलमा सहकर्मीहरूसँग नियमित भेटघाट भए पनि सम्बन्ध त्योभन्दा अगाडि नबढ्दा आफूहरू समाजबाट 'बाहिरै रहेको' महसुस भएको सहभागीहरूले बताएका थिए।
अनुसन्धानकर्ताहरू भन्छन्— यसलाई आप्रवासीको व्यक्तिगत प्रयासको कमीका रूपमा मात्र नभई, उनीहरूलाई समेट्न नसक्ने नर्वेली समाजको सामाजिक संरचना र चालचलनसँग पनि जोडेर हेर्नुपर्छ।
सबै आप्रवासीको कथा एउटै हुँदैन
यद्यपि, १६ जनाको अनुभवमा आधारित यो एउटा गुणात्मक अध्ययन मात्र हो। यसैका आधारमा नर्वे छोड्ने सबै मानिसको कारण यही हो भन्न वा 'मित्रता बनाउन नसकेकै कारण' कतिले देश छोडे भन्ने यकिन तथ्यांक निकाल्न मिल्दैन।
'एक्जिट नर्वे'ले हालै यसबारे सञ्चारमाध्यममा आएका कतिपय भ्रामक दाबीहरूलाई सच्याउँदै यो कुरा प्रस्ट पारेको छ।
परियोजनाका अन्य अध्ययनले नर्वे आउनुको मूल उद्देश्यले पनि उनीहरू बाहिरिने सम्भावनालाई तय गर्ने देखाएका छन्। काम वा अध्ययनका लागि आएका आप्रवासी र अन्य नर्डिक देशका नागरिकहरूमा बाहिरिने प्रवृत्ति उच्च छ।
यसको तुलनामा शरणार्थीहरू भने प्रायः नर्वेमै बस्न रुचाउँछन्, यद्यपि उनीहरू देशभित्रै एक नगरपालिकाबाट अर्कोमा सर्न सक्छन्।
तसर्थ, ‘नर्वे छोड्नेहरू’ लाई एउटै डालोमा राखेर हेर्न सकिँदैन। तर, उच्च दक्ष आप्रवासीहरूको अनुभवले एउटा गम्भीर प्रश्न भने खडा गरेको छ: विदेशी प्रतिभालाई नर्वेमा टिकाइराख्न राम्रो रोजगारी र आम्दानी मात्र पर्याप्त छ, वा उनीहरूलाई सामाजिक रूपमा पनि जोड्न आवश्यक छ?
स्रोत: EXITNORWAY को [परियोजना परिचय], प्रकाशनहरूको सूची र उच्च दक्ष आप्रवासीहरूको सामाजिक सम्बन्धसम्बन्धी अध्ययन।