Tesla ले यसअघि Full Self-Driving (FSD) अर्थात् पूर्ण स्वचालित ड्राइभिङ भनेर चिनाएको चालक सहायता प्रणालीको नाम युरोपमा परिवर्तन गरेको छ। नर्वेमा अहिले यसलाई Tesla Assistert kjøring (टेस्ला असिस्टेड ड्राइभिङ) भनिन्छ। युरोपेली तथा स्थानीय अधिकारीहरूसँगको छलफलपछि कम्पनीले यो नाम परिवर्तन गरेको जनाएको छ। नाम फेरिए पनि प्रणालीले गर्ने काममा भने कुनै परिवर्तन भएको छैन।
नर्वेको सडक प्रशासन (Statens vegvesen) ले यो नयाँ नामलाई सकारात्मक रूपमा लिएको छ। पुरानो नामले 'गाडी पूर्ण रूपमा आफैँ चल्न सक्छ' भन्ने भ्रम उत्पन्न हुन सक्ने उसको चिन्ता थियो।
गाडीले के–के काम गर्न सक्छ?
यो प्रणालीले चालकको सक्रिय निगरानीमा गाडीलाई सडकको दिशा पछ्याउन, गति बढाउन वा घटाउन, लेन परिवर्तन गर्न, मोड लिन र पार्किङ गर्न सघाउँछ। केही स्वीकृत बजारहरूमा यसले सहरका सडक र राजमार्गमा समेत गाडी सञ्चालनका धेरै कामहरू सम्हाल्ने गरेको छ।
तर, यो पूर्ण रूपमा चालकविहीन प्रविधि होइन। प्रणाली प्रयोग भइरहेको समयमा पनि चालकले निरन्तर सडक र यातायातमा ध्यान दिनैपर्छ। आवश्यक पर्दा तुरुन्तै स्टेयरिङ, ब्रेक र गाडीको नियन्त्रण लिन चालक सधैँ तयार रहनुपर्छ।
यो प्रणाली 'स्तर २' (Level 2) को स्वचालित चालक सहायताअन्तर्गत पर्छ। यसको अर्थ गाडीले दिशा र गति दुवैमा सहयोग गर्न सक्छ, तर गाडी चलाउने सम्पूर्ण कानुनी जिम्मेवारी चालककै हुन्छ।
नर्वेमा किन अझै उपलब्ध छैन?
नेदरल्यान्ड्सले Tesla को यस प्रणालीलाई राष्ट्रिय स्तरमा प्रयोग गर्न अनुमति दिएपछि साझा युरोपेली स्वीकृतिको प्रक्रिया अगाडि बढेको हो। तर, युरोपेली स्तरमा अन्तिम निर्णय अझै भइसकेको छैन।
नर्वे EØS सम्झौतामा सहभागी भएकाले युरोपेली संघबाट स्वीकृति आएमा त्यसलाई नर्वेमा पनि लागू गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। यातायातमन्त्री काम्जी गुणरत्नम (Kamzy Gunaratnam) ले सम्भावित युरोपेली निर्णयलाई नर्वेले EØS को दायित्वअनुसार हेर्ने बताएकी छन्। तर, यसको अर्थ नर्वेले प्रणालीलाई स्वीकृत गरिसकेको भन्ने होइन। युरोपेली प्रक्रिया पूरा हुन बाँकी नै रहेकाले यो प्रणाली नर्वेमा कहिलेदेखि उपलब्ध हुन्छ भन्ने कुनै निश्चित मिति तोकिएको छैन।
हिउँ, बरफ र अँध्यारोमा प्रणालीले कसरी काम गर्छ?
नर्वेले यस प्रणालीको मूल्याङ्कन गर्दा यहाँको हिउँ, बरफ, अँध्यारो जाडो र कठिन सडक अवस्थालाई विशेष रूपमा उठाएको छ। सामान्य मौसममा राम्रोसँग काम गर्ने क्यामेरा तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मा आधारित यो प्रणालीले हिउँले सडकका रेखा छोपिएको वा दृश्य कमजोर भएको अवस्थामा कत्तिको भरपर्दो काम गर्छ भन्ने प्रश्न निकै महत्त्वपूर्ण छ।
नर्वेले युरोपेली निर्णय प्रक्रियामा सीधै मतदान गर्न पाउँदैन, तर सुरक्षा तथा नर्वेको सडक अवस्थासँग सम्बन्धित आफ्ना प्रश्नहरू राख्न सक्छ। युरोपबाट स्वीकृति आएपछि पनि नर्वेका अधिकारीहरूले Tesla सँग प्रयोगकर्तालाई दिइने जानकारी र प्रशिक्षणबारे छुट्टै समीक्षा गर्न सक्नेछन्।
दुर्घटना भए जिम्मेवार को हुन्छ?
यो प्रणाली प्रयोग भइरहेको अवस्थामा दुर्घटना भएमा गाडी सञ्चालनको पूर्ण जिम्मेवारी चालककै हुन्छ। प्रणालीले गाडीका धेरै काम सम्हालिरहेको देखिए पनि चालकले ध्यान अन्यत्र मोड्न, सुत्न वा गाडीलाई एक्लै छोड्न मिल्दैन।
Tesla को सुरक्षा दाबीमा विवाद
Tesla ले आफ्नो (निगरानीसहितको) प्रणाली प्रयोग गर्दा मानिसले सामान्य रूपमा गाडी चलाउनुभन्दा बढी सुरक्षित हुने दाबी गर्दै आएको छ। तर, कम्पनीको तथ्याङ्क र तुलना गर्ने विधिमाथि बाह्य अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रश्न उठाएका छन्। त्यसैले कम्पनीको सुरक्षा दाबीलाई स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित निष्कर्षका रूपमा प्रस्तुत गर्न मिल्दैन।
नर्वेजियन अधिकारीहरूले पनि नयाँ प्रविधिले यातायात सुरक्षा सुधार्न सक्ने सम्भावनालाई स्वीकार गरे पनि सडकमा प्रयोग गर्नुअघि पर्याप्त सुरक्षा सुनिश्चित हुनैपर्ने अडान राखेका छन्।
नर्वेमा उपलब्ध भएपछि पुराना Tesla ले पनि पाउँछन् त?
युरोपेली स्वीकृति आए पनि नर्वेमा रहेका सबै Tesla गाडीले यो प्रणाली स्वतः पाउनेछन् भन्ने निश्चित छैन। गाडीको मोडेल, त्यसमा जडान गरिएको कम्प्युटर तथा क्यामेरा (हार्डवेयर), खरिद गरिएको सेवा र भविष्यमा Tesla ले तोक्ने प्राविधिक सर्तका आधारमा यसको उपलब्धता फरक पर्न सक्छ। युरोपेली स्वीकृति र Tesla को नर्वेजियन कार्यान्वयन पूरा नभएसम्म विस्तृत योग्यता स्पष्ट हुने छैन।
अहिले नर्वेमा Tesla का केही चालक सहायता तथा पार्किङ सुविधाहरू उपलब्ध भए पनि सहरका सडकमा गाडी सञ्चालनका धेरै काम सम्हाल्ने यो विस्तारित प्रणाली प्रयोग गर्न अनुमति छैन।