नर्वेमा स्याटेलाइटमार्फत इन्टरनेट चलाउने ग्राहकको संख्या एक वर्षमै झन्डै चार गुणाले बढेको छ। राष्ट्रिय सञ्चार प्राधिकरण (Nasjonal kommunikasjonsmyndighet) अर्थात् Nkom को तथ्यांकअनुसार स्याटेलाइट ब्रोडब्यान्ड सदस्यता सन् २०२४ मा ३,८३३ रहेकोमा सन् २०२५ मा बढेर १४,९८१ पुगेको छ। यो एक वर्षमै ११ हजारभन्दा बढी नयाँ सदस्यता थपिनु हो, जुन करिब २९१ प्रतिशतको वृद्धि हो।
तथ्यांकले प्रत्येक कम्पनीका ग्राहक छुट्टाछुट्टै देखाएको छैन। त्यसैले १४,९८१ सदस्यता सबै स्टारलिंक (Starlink) कै हुन् भनेर पुष्टि गर्न सकिँदैन। यद्यपि, सर्वसाधारणलाई लक्षित स्याटेलाइट इन्टरनेट बजारमा स्टारलिंक प्रमुख विकल्प भएकाले यो वृद्धिमा उक्त सेवाको ठूलो भूमिका रहेको देखिन्छ।
फाइबर नपुगेका ठाउँमा वैकल्पिक इन्टरनेट
स्याटेलाइट इन्टरनेटमा घर वा भवनसम्म फाइबरको तार बिछ्याउन आवश्यक पर्दैन। घरमा राखिने विशेष एन्टेनाले पृथ्वीको कक्षमा रहेका उपग्रहसँग सम्पर्क गरेर इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराउँछ। त्यसैले फाइबर नपुगेका ग्रामीण क्षेत्र, विकट बस्ती, पहाडी क्षेत्र, हित्ते तथा स्थिर मोबाइल ब्रोडब्यान्ड कमजोर भएका ठाउँमा यस्तो सेवा उपयोगी विकल्प बन्न सक्छ।
नर्वेमा मोबाइल र ब्रोडब्यान्ड पूर्वाधार सामान्यतः राम्रो भए पनि सबै घरमा समान गति र पर्याप्त विकल्प उपलब्ध छैनन्। Nkom ले घरपरिवारले कतिवटा सेवा प्रदायक रोज्न सक्छन् भन्ने तथ्यले उपभोक्ताको वास्तविक विकल्प र बजारको प्रतिस्पर्धा देखाउने बताएको छ।
फाइबर उपलब्ध भए तापनि एउटै मात्र सेवा प्रदायकको भर पर्नुपर्ने अवस्थामा स्याटेलाइट इन्टरनेट एउटा राम्रो विकल्प बन्न सक्छ। तर यो सेवा कत्तिको उपयोगी हुन्छ भन्ने कुरा तपाईंको स्थान, आकाशको खुल्ला दृश्य, मौसम, चाहिने इन्टरनेट गति र प्रयोगको उद्देश्यमा भर पर्छ।
सेवा सुरु गर्न पहिलेभन्दा सहज
स्टारलिंक ले नर्वेमा उपकरण भाडामा लिने विकल्प उपलब्ध गराएपछि सुरुमै एन्टेना र राउटर किन्नुपर्ने महँगो खर्चबाट बच्न सकिने भएको छ। यसले नयाँ ग्राहकका लागि सेवा परीक्षण गर्न र प्रयोग सुरु गर्न पहिलेभन्दा सहज बनाएको देखिन्छ।
स्याटेलाइट प्रविधिमा निरन्तर सुधार भइरहेको छ। तर नयाँ वा हल्का उपकरण उपलब्ध हुँदैमा सेवा फाइबरभन्दा राम्रो वा सस्तो हुन्छ भन्ने हुँदैन। मासिक शुल्क मात्र हेरेर हुँदैन, उपकरण, ढुवानी, जडान र अन्य अतिरिक्त सेवामा लाग्ने समग्र खर्च पनि दाँजेर हेर्नुपर्ने हुन्छ।
स्थापित इन्टरनेट कम्पनीमाथि प्रतिस्पर्धाको दबाब
स्याटेलाइट इन्टरनेटको वृद्धिलाई Nkom ले बजारमा नयाँ प्रविधिले स्थापित इन्टरनेट कम्पनीलाई चुनौती दिएको उदाहरणका रूपमा हेरेको छ। नयाँ विकल्प उपलब्ध हुँदा ग्राहक एउटै फाइबर वा मोबाइल सेवा प्रदायकमा सीमित रहनुपर्दैन। यसले कम्पनीहरूलाई मूल्य, गति, सेवा स्थिरता र ग्राहक सेवामा प्रतिस्पर्धा गर्न दबाब दिन सक्छ।
ननर्वेमा अहिले फाइबर इन्टरनेट सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने ब्रोडब्यान्ड प्रविधि हो। यद्यपि, केही नेटवर्क सञ्चालकहरूले आफ्नो फाइबर पूर्वाधार अन्य सेवा प्रदायकलाई पनि प्रयोग गर्न दिन थालेका छन्। एउटै भौतिक नेटवर्कमा धेरै कम्पनीबीच प्रतिस्पर्धा गराउनु यसको मुख्य उद्देश्य हो।
यसरी स्याटेलाइट सेवा, ४जी वा ५जीमा आधारित स्थिर (फिक्स्ड) ब्रोडब्यान्ड र खुला फाइबर नेटवर्कबीच प्रतिस्पर्धा बढ्दा उपभोक्ताले अझ धेरै विकल्पहरू पाउनेछन्।
स्टारलिंक रोज्नुअघि के जाँच्ने?
स्याटेलाइट इन्टरनेट उपयोगी हुन सक्छ, तर सबै घरका लागि यो पहिलो रोजाइ नहुन सक्छ। सेवा लिनुअघि मुख्यतः यी कुरा जाँच्नुपर्छ:
- आफ्नो ठेगानामा फाइबर वा राम्रो ५जी सेवा उपलब्ध छ कि छैन
- मासिक शुल्कसँगै उपकरण वा भाडाको खर्च कति पर्छ
- सेवा रद्द गर्दा उपकरण फिर्ता गर्नुपर्ने वा अतिरिक्त शुल्क लाग्ने सर्त छ कि छैन
- एन्टेनाबाट आकाशतर्फ अवरोधबिनाको दृश्य उपलब्ध छ कि छैन
- आफू बस्ने भवनमा बाहिरी एन्टेना जडान गर्न अनुमति चाहिन्छ कि चाहिँदैन
- घोषणा गरिएको गति र आफ्नो क्षेत्रमा व्यवहारमा प्राप्त हुने गति कति हुन सक्छ
- प्रतिकूल मौसम वा अवरोधले सेवामा कस्तो प्रभाव पार्न सक्छ
- घरबाट काम, भिडियो बैठक वा अनलाइन गेमका लागि ढिलाइ र स्थिरता पर्याप्त छ कि छैन
भाडाको घर, बोरेत्स्लाग (borettslag) वा सामेइए (sameie) मा बस्ने व्यक्तिले भवनको बाहिरी भाग वा छतमा एन्टेना जडान गर्नुअघि घरधनी वा सम्बन्धित व्यवस्थापनसँग अनुमति लिनुपर्ने हुन सक्छ।
स्याटेलाइट इन्टरनेट फाइबरको पूर्ण विकल्प हो?
फाइबर उपलब्ध भएको ठाउँमा फाइबर सामान्यतः स्थिर गति, कम ढिलाइ र ठूलो डेटा प्रयोगका लागि बलियो विकल्प रहन्छ। तर फाइबर उपलब्ध नभएको, स्थापना निकै महँगो पर्ने वा मोबाइल नेटवर्क कमजोर भएको ठाउँमा स्याटेलाइट इन्टरनेट व्यावहारिक विकल्प हुन सक्छ।
त्यसैले स्याटेलाइट इन्टरनेटलाई फाइबरको पूर्ण प्रतिस्थापनभन्दा पनि इन्टरनेटका विकल्प सीमित भएका ठाउँका लागि बढिरहेको वैकल्पिक सेवाका रूपमा बुझ्नु उपयुक्त हुन्छ।
एक वर्षमै स्याटेलाइट ब्रोडब्यान्ड सदस्यता झन्डै चार गुणा हुनुले नर्वेका धेरै ग्राहक वैकल्पिक इन्टरनेट प्रविधिप्रति आकर्षित भइरहेको देखाउँछ। तर सेवा छान्दा कम्पनीको प्रचारभन्दा आफ्नो ठेगानामा उपलब्ध वास्तविक गति, कुल खर्च र करारका सर्त तुलना गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।