नर्वेका नयाँ राजा होकोन आठौँ (Haakon VIII) ले देशको संविधानप्रति औपचारिक रूपमा शपथ लिएका छन्। दिवंगत राजा हाराल पाँचौँ को निधनपछि राजधानी ओस्लोमा भइरहेका ऐतिहासिक गतिविधिहरूका क्रममा मंगलबार (१ सेप्टेम्बर २०२६) ओस्लोको केन्द्रमा २ लाख ८ हजारभन्दा बढी मानिसको उपस्थिति रहेको थियो।

ओस्लो नगरपालिका र प्रहरीले सार्वजनिक गरेको मोबाइल फोनको तथ्यांकअनुसार राजधानीमा देखिएको यो जनसागर नर्वेको आधुनिक राजकीय इतिहासकै एक असाधारण परिदृश्य हो।

ऐतिहासिक शपथ ग्रहण र संसद् यात्रा

संविधानको धारा ९ अनुसार नयाँ राजा सत्तामा आएपछि संसद्समक्ष देशको कानुन र संविधानअनुसार शासन गर्ने शपथ लिनुपर्ने व्यवस्था छ। यसै परम्परालाई पछ्याउँदै राजा होकोन मंगलबार राजदरबारबाट खुला गाडीमा कार्ल जोहान्स गाता हुँदै संसद् भवन पुगेका थिए।

राजाको यात्राका क्रममा सडकको दुवैतर्फ स्थलसेना, नौसेना र वायुसेनाका करिब १,००० सैनिक पंक्तिबद्ध भएर उभिएका थिए। संसद्मा राजा होकोनसँगै नयाँ युवराज्ञी इङ्रि आलेक्सान्द्रा उपस्थित थिइन्।

पूर्वरानी सोन्या र राजकुमार स्वेरे माग्नुसले पनि संसद् भवनबाटै समारोह अवलोकन गरेका थिए। यद्यपि, रानी मेट्टे-मारित भने स्वास्थ्यका कारण उपस्थित हुन सकिनन्।

नयाँ राजाको प्रतिबद्धता: "नर्वेका लागि सबैथोक"

संसद्समक्ष राज्यको जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने शपथ लिएपछि राजा होकोनले छोटो सम्बोधन गर्दै आफ्ना पुर्खा (पिता राजा हाराल, हजुरबुबा ओलाभ र जिजुबुबा होकोन) को पालादेखि संसद् र राजसंस्थाबीच कायम रहेको सम्बन्ध भविष्यमा पनि निरन्तर रहने आशा व्यक्त गरे।

उनले नर्वेली राजसंस्थाको प्रसिद्ध आदर्श वाक्य «Alt for Norge» (नर्वेका लागि सबैथोक) लाई निरन्तरता दिँदै आफू र रानी देश र जनताको सेवाका लागि सदैव उपलब्ध रहने प्रतिबद्धता जनाए।

स्वतः सत्ता हस्तान्तरण र राजा हारालको स्मरण

२८ अगस्ट २०२६ मा राजा हाराल पाँचौँको निधन हुनेबित्तिकै नर्वेको उत्तराधिकार व्यवस्थाअनुसार तत्कालीन युवराज होकोन स्वतः राजा बनेका थिए। सेप्टेम्बर १ मा लिइएको शपथ कुनै ‘राज्याभिषेक’ नभई औपचारिक संवैधानिक प्रतिबद्धता मात्र थियो। उनी आधुनिक स्वतन्त्र नर्वे (सन् १९०५ पछि) को राजगद्दी सम्हाल्ने चौथो राजा हुन्।

समारोहमा संसद्का अध्यक्ष मासुद घराखानीले राजा हारालले ३५ वर्षसम्म गरेको सेवाको स्मरण गरे। जनतासँग नजिक रहेका र देशलाई एकताबद्ध गर्ने दिवंगत राजाको सम्मानमा संसद्मा एक मिनेट मौनधारण गरिएको थियो।

अन्तिम बिदाइको तयारी र ओस्लोमा जनसागर

राजा हारालको निधनपछि सम्पूर्ण नर्वे यतिबेला शोकमा छ। दिवंगत राजाप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्न सर्वसाधारणको ठूलो भीड राजदरबारमा जम्मा भइरहेको छ। राजाको पार्थिव शरीर राखिएको Slottskapellet मा सर्वसाधारणलाई अन्तिम श्रद्धाञ्जली दिने व्यवस्था गरिएको छ र भीड बढेपछि खुला रहने समयसमेत थपिएको छ।

राजा हाराल पाँचौँको अन्तिम संस्कार आउँदो बुधबार, ९ सेप्टेम्बर २०२६ का दिन Oslo domkirke मा हुने तय भएको छ। सो दिन राजाको पार्थिव शरीरलाई राजदरबारबाट शवयात्रासहित त्यहाँ लगिनेछ।

शपथ ग्रहणको दिन (मंगलबार) देखिएको २ लाख ८ हजारको भीड र अघिल्लो शनिबार दिउँसो १२ बजे देखिएको १ लाख १४ हजारभन्दा बढी मानिसको उपस्थितिले नर्वेली नागरिकहरूको राजसंस्थाप्रतिको गहिरो सम्मान र यो ऐतिहासिक समयको महत्त्वलाई स्पष्ट पारेको छ।