ओस्लोमा हुने नर्वेका राजा हाराल पाँचौँको अन्त्येष्टिका क्रममा डिजिटल सेवामा अवरोध पुर्‍याउने प्रयास हुन सक्ने भन्दै नर्वेली प्रहरीले साइबर सुरक्षासहित व्यापक तयारी गरेको छ। यद्यपि, प्रहरी सुरक्षा सेवा (पीएसटी) का अनुसार हालको सुरक्षा खतराको अवस्थामा कुनै ठूलो परिवर्तन भने देखिएको छैन।

नर्वेली प्रहरीले बुधबार, ९ सेप्टेम्बरमा ओस्लोमा हुने अन्त्येष्टिका क्रममा साइबर आक्रमण वा अन्य डिजिटल अवरोध हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखेर तयारी गरिरहेको जनाएको छ। सुरक्षा व्यवस्था ओस्लोका सडक र आकाशमा मात्र सीमित नभई डिजिटल क्षेत्रमा समेत केन्द्रित हुनेछ।

प्रहरी निर्देशक होकोन स्कुल्स्तादले अन्त्येष्टिका लागि जमिन, आकाश र साइबर क्षेत्रमा विभिन्न दृश्य तथा अदृश्य सुरक्षा उपाय लागू गरिने बताएका छन्। ठूलो राष्ट्रिय कार्यक्रमका बेला सरकारी वेबसाइट, सञ्चार प्रणाली वा सञ्चालनका लागि महत्त्वपूर्ण डिजिटल सेवामा अवरोध पुर्‍याउने प्रयास हुन सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकायहरूलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

राजाको अन्त्येष्टिमा विभिन्न देशका राष्ट्रप्रमुख, राजपरिवारका सदस्य तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय अतिथिको सहभागिता रहनेछ। साथै, ओस्लोमा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण उपस्थित हुने अनुमान गरिएको छ। यही कारण यो सुरक्षा कारबाही नर्वेको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो प्रहरी परिचालनमध्ये एक हुन सक्ने प्रहरी निर्देशक स्कुल्स्तादले बताए।

अन्त्येष्टि सञ्चालन र सुरक्षासँग सम्बन्धित काममा करिब तीन हजार प्रहरी संलग्न हुने अनुमान छ। नर्वेका सबै प्रहरी जिल्लाका साथै विभिन्न विशेष निकायले जनशक्ति, उपकरण र अन्य स्रोत उपलब्ध गराइरहेका छन्। प्रहरीले नर्वेली सशस्त्र बल, राष्ट्रिय सुरक्षा प्राधिकरण (एनएसएम) र प्रहरी सुरक्षा सेवा (पीएसटी) सँग पनि सहकार्य गरिरहेको छ।

तत्काल खतरा बढेको छैन

प्रहरी सुरक्षा सेवा (पीएसटी) की प्रमुख बेआते गाङ्ओसले अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित सुरक्षा खतरामा हालसम्म कुनै उल्लेखनीय परिवर्तन नदेखिएको बताएकी छन्। पीएसटीले आफ्ना सूचना सङ्कलनका माध्यम, अन्य निकायबाट प्राप्त जानकारी र सर्वसाधारणबाट आउने सूचनाका आधारमा अवस्थाको निरन्तर निगरानी गरिरहेको छ। अधिकारीहरू तथा राजपरिवारविरुद्धका धम्की, घृणास्पद अभिव्यक्ति र अन्य सम्भावित जोखिमसम्बन्धी जानकारीलाई पनि पीएसटीले पछ्याइरहेको छ।

पीएसटीले खतराको अवस्थामा ठूलो परिवर्तन नभएको बताए पनि व्यापक सुरक्षा तयारी भने आवश्यक रहेको जनाएको छ। ठूलो संख्यामा मानिस र अन्तर्राष्ट्रिय अतिथि एकै समयमा ओस्लोमा उपस्थित हुने भएकाले प्रहरीले सम्भावित विभिन्न घटनाका लागि पूर्वतयारी गरेको हो। सुरक्षा व्यवस्था आवश्यकताअनुसार अन्तिम समयसम्म पनि परिवर्तन वा समायोजन गर्न सकिने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

ओस्लोकी प्रहरी प्रमुख इदा मेल्बो ओइस्तेसेले हालसम्म कुनै अवाञ्छित घटना नभएको र सर्वसाधारणका लागि ओस्लो आउन सुरक्षित रहेको बताएकी छन्। प्रहरीले व्यापक नियन्त्रण र सुरक्षा व्यवस्था गरे पनि मानिसहरूले सुरक्षित तथा सम्मानजनक रूपमा कार्यक्रममा सहभागी हुन सकून् भन्ने मुख्य उद्देश्य रहेको जनाएको छ।

डिजिटल सेवा अवरुद्ध गर्ने प्रयासको पनि तयारी

प्रहरीले सम्भावित साइबर घटनाको स्वरूप वा जोखिममा रहेका निश्चित डिजिटल सेवाबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरेको छैन। तर, महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक सेवा र सुरक्षा कारबाहीसँग सम्बन्धित प्रणाली सुचारु रहून् भन्ने उद्देश्यले साइबर क्षेत्रमा पनि विशेष तयारी गरिएको छ।

ठूला सार्वजनिक कार्यक्रम वा राजनीतिक रूपमा ध्यान तान्ने घटनाका बेला वेबसाइट र अनलाइन सेवा अवरुद्ध पार्ने प्रयास हुन सक्छ। यस्तो आक्रमणमा अत्यधिक कृत्रिम इन्टरनेट ट्राफिक पठाएर वेबसाइट वा डिजिटल सेवा सर्वसाधारणले प्रयोग गर्न नसक्ने बनाइन्छ, जसलाई नर्वेजियन भाषामा tjenestenektangrep भनिन्छ।

यस प्रकारको आक्रमणले सधैँ गोप्य सूचना चोरी भएको वा प्रणालीभित्र अनधिकृत पहुँच भएको अर्थ दिँदैन। तर, वेबसाइट वा अनलाइन सेवा केही समयका लागि उपलब्ध नहुँदा सर्वसाधारणले आवश्यक सूचना तथा सेवा प्राप्त गर्न कठिनाइ भोग्न सक्छन्। विशेषगरी समयमै उपलब्ध हुनुपर्ने सार्वजनिक सेवामा अवरोध हुँदा यसको प्रभाव गम्भीर बन्न सक्छ।

प्रहरी निर्देशक स्कुल्स्तादका अनुसार सम्भावित अनियमितता र अवरोध सामना गर्न अधिकारीहरूले आवश्यक योजना तथा उपाय तयार गरेका छन्। सुरक्षाको मुख्य केन्द्र ओस्लोमा रहे पनि विदेशी अतिथिहरू गार्देमोएन विमानस्थल हुँदै आउने भएकाले पूर्वी प्रहरी जिल्लाको पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका रहनेछ।

ओस्लोमा कडा सुरक्षा जाँच

अन्त्येष्टिका दिन ओस्लोको केन्द्रमा ठूला सुरक्षा क्षेत्र बनाइनेछन्। बन्द क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने सर्वसाधारणले प्रहरीद्वारा सञ्चालित जाँचस्थल हुँदै पैदल प्रवेश गर्नुपर्नेछ। सम्भावित खतरनाक वस्तु सुरक्षित क्षेत्रमा लैजानबाट रोक्न यस्तो व्यवस्था गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

केही मुख्य नियम तथा व्यवस्थाहरू:

  • केही बन्द क्षेत्रमा कार, साइकल, साधारण स्कुटर तथा विद्युतीय स्कुटर प्रवेशमा पूर्ण रोक लगाइनेछ।
  • ओस्लोका केही सडकहरू बन्द गरिनुका साथै सार्वजनिक यातायातमा पनि परिवर्तन र प्रतिबन्ध हुन सक्नेछ।
  • अत्यावश्यक काम नभए निजी गाडी घरमै राख्न र यात्रा गर्नैपर्ने व्यक्तिलाई वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न प्रहरीले आग्रह गरेको छ।
  • अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित क्षेत्रमा निश्चित समयका लागि उडान प्रतिबन्धसमेत लागू गरिनेछ।

सुरक्षाका केही उपाय सर्वसाधारणले प्रत्यक्ष देख्नेछन् भने केही उपाय सार्वजनिक रूपमा विस्तृत जानकारी नदिई लागू गरिनेछ। प्रहरीका अनुसार यस व्यापक सुरक्षा तयारीको उद्देश्य सर्वसाधारणमा डर सिर्जना गर्नु होइन, बरु ओस्लो आउने मानिसहरूले सुरक्षित, मर्यादित र सम्मानजनक रूपमा यस ऐतिहासिक राष्ट्रिय कार्यक्रममा सहभागी हुन सकून् भन्ने सुनिश्चित गर्नु हो।

स्रोतहरू