ओस्लो - समानता, विविधता र गर्भपतनसम्बन्धी काम रोक्नुपर्ने अमेरिकी सरकारको नयाँ सर्त अस्वीकार गरेपछि मानवीय संस्था 'नर्वेजियन पिपुल्स एड' (Norsk Folkehjelp) ले विश्वभर आफ्ना करिब १,७०० कर्मचारी कटौती गर्नुपर्ने भएको छ। यसमध्ये ४० देखि ५० पद नर्वेको ओस्लोस्थित मुख्य कार्यालयबाट कटौती हुने अनुमान गरिएको छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले सहायता प्राप्त गर्ने साझेदार संस्थाहरूमाथि गर्भपतन, लैङ्गिक समानता र विविधतासम्बन्धी काममा प्रतिबन्ध लगाउने नयाँ सर्त राखेको थियो। महत्त्वपूर्ण कुरा के छ भने, यी सर्तहरू अमेरिकी सहयोगमा सञ्चालित कार्यक्रममा मात्र सीमित नभई अन्य देश वा दाताबाट प्राप्त सहयोगमा सञ्चालित काममा पनि लागू हुने बताइएको थियो।
संस्थाले अमेरिकी सहयोग कायम राख्न सर्तबाट छुट पाउने प्रयास गरे पनि अमेरिकी पक्षबाट छुट नपाएपछि अमेरिकासँगको आर्थिक साझेदारी क्रमशः अन्त्य गर्ने निर्णयमा संस्था पुगेको हो।
“मूल्य र मान्यतालाई पैसासँग साट्दैनौँ”
नर्वेजियन पिपुल्स एडका महासचिव रेमन्ड योहान्सेनले संस्थाले नर्वेजियन कानुन र नर्वेको नीतिअनुसार नै काम गर्ने प्रष्ट पारेका छन्। आर्थिक क्षति निकै ठूलो भए पनि समानता, समान मूल्य र विविधतासम्बन्धी आधारभूत सिद्धान्त त्यागेर सहायता स्वीकार गर्न नसकिने उनको भनाइ छ।
योहान्सेनका अनुसार, अमेरिकी सर्तले संस्थालाई अन्य दाताबाट प्राप्त सहयोगमा समेत के गर्न पाउने वा नपाउने भन्ने निर्देशन दिन खोजेको थियो। संस्थाले यसलाई आफ्नो स्वतन्त्रता र नर्वेजियन नीति तथा मूल्यमान्यतामाथिको प्रत्यक्ष हस्तक्षेपका रूपमा लिएको छ।
संस्थाको यस निर्णयलाई कर्मचारी प्रतिनिधिहरूले पनि 'कठिन तर आवश्यक कदम' भनेका छन्। संस्थाको कर्मचारी सङ्गठनकी नेतृ तथा बोर्ड सदस्य माग्नहिल सोफी ओत्नेसले संस्थाले आफू को हो र केका लागि उभिन्छ भन्ने जोगाउन कहिलेकाहीँ आर्थिक सहयोगभन्दा मूल्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताइन्।
वार्षिक ४० करोड क्रोनरको घाटा र विश्वव्यापी असर
अमेरिकी सहयोग बन्द हुँदा संस्थाले वार्षिक करिब ४० करोड नर्वेजियन क्रोनर आम्दानी गुमाउने अनुमान छ। अमेरिका यस संस्थाको बारुदी सुरुङ तथा युद्धपछि बाँकी रहेका विस्फोटक पदार्थ हटाउने कार्यक्रमको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक साझेदार थियो, जसले संस्थाको यस कार्यको करिब ४० प्रतिशत आर्थिक भार धानेको थियो।
सहयोग गुम्दा ७ देशमा सञ्चालित बारुदी सुरुङ पन्छाउने काम प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुनेछ। सन् २०२४ मा मात्रै यो कार्यक्रमले करिब ६ लाख ७० हजारभन्दा बढी मानिसको दैनिक जीवन सुरक्षित बनाउन योगदान दिएको थियो। यी कार्यक्रम रोकिँदा स्थानीय स्तरमा रोजगारी मात्र नभई युद्धपछि घर फर्कन खोजिरहेका नागरिक, किसान र द्वन्द्व प्रभावित समुदायको सुरक्षा र पुनर्निर्माण कार्य पनि जोखिममा पर्नेछ।
कर्मचारीहरूमा अनिश्चितता
ओस्लोस्थित मुख्य कार्यालयका कर्मचारीहरूलाई सेप्टेम्बर ३ मा आयोजित साझा बैठकमा अमेरिकी सर्तबाट छुट पाउने प्रयास सफल नभएको र ठूलो कटौती आवश्यक पर्ने जानकारी गराइएको थियो। कुन पद कहिले हटाइने भन्ने विस्तृत प्रक्रिया अझै अगाडि बढिरहेको छ।
रोजगारी गुमाउने कर्मचारीहरूका लागि यो ठूलो सङ्कट बनेको छ। नर्वेको समग्र मानवीय सहायता क्षेत्रमा पनि आर्थिक कटौती भइरहेकाले प्रभावित कर्मचारीहरूलाई नयाँ रोजगारी खोज्न चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ।
अबको बाटो
ठूलो आर्थिक झट्का ब्यहोरेको संस्थाले अब वैकल्पिक दाता र नयाँ आर्थिक स्रोतको खोजी गर्ने जनाएको छ। अन्य केही संस्थाले अमेरिकी सर्त स्वीकार गरेर केही कार्यक्रम सम्हाल्न सक्ने सम्भावना भए पनि नर्वेजियन पिपुल्स एडका विशेष कार्यक्रमका लागि तत्काल वैकल्पिक स्रोत खोज्न कठिन हुने देखिएको छ।
साथै, नर्वेजियन सरकारले आफ्नै आर्थिक सहयोग पाउने अन्य संस्थाहरूले अमेरिकी सहायता लिँदा कस्ता सर्त स्वीकार गरेका छन् भन्ने विषयमा स्पष्ट मापदण्ड राख्नुपर्ने संस्थाले माग गरेको छ।