होकोन आठौँ बने नर्वेका नयाँ राजा

ओस्लो, २८ अगस्ट २०२६
पूर्व युवराज होकोन अब औपचारिक रूपमा नर्वेका राजा होकोन आठौँ बनेका छन्। शुक्रबार राजदरबारमा आयोजित विशेष मन्त्रिपरिषद् बैठकमा नयाँ राजाले आफूले 'Haakon VIII' नाम प्रयोग गर्ने घोषणा गरेका हुन्। उनले आफ्ना पिता, हजुरबुबा र जिजुबुबाले प्रयोग गरेको «Alt for Norge» (अर्थात्, “नर्वेका लागि सबैथोक”) भन्ने आदर्श वाक्यलाई नै निरन्तरता दिने निर्णय पनि गरेका छन्।

नर्वेली राजदरबारले आफ्नो आधिकारिक वेबसाइटमा नयाँ राष्ट्रप्रमुखलाई 'Hans Majestet Kong Haakon VIII' अर्थात् महामहिम राजा होकोन आठौँका रूपमा उल्लेख गर्न सुरु गरिसकेको छ। राजा होकोनले शुक्रबार बिहान ११:३० बजे राजदरबारमा भएको विशेष मन्त्रिपरिषद् बैठकको अध्यक्षता गरेका थिए। राजा बनेपछि सरकारको बैठकको अध्यक्षता गर्नु उनको पहिलो प्रमुख संवैधानिक जिम्मेवारी थियो।

हारालको निधनसँगै राजा बने

राजा हाराल पाँचौँको शुक्रबार बिहान ६:३५ बजे ओस्लोस्थित रिक्सहोस्पितालेमा निधन भएको थियो। नर्वेको राजतन्त्रमा कुनै राजा वा रानीको निधन भएपछि राजगद्दी तत्कालै उत्तराधिकारीमा हस्तान्तरण हुन्छ। त्यसैले, होकोन छुट्टै राज्याभिषेक वा शपथको प्रतीक्षा नगरी आफ्ना पिताको निधन भएकै क्षणदेखि नर्वेका नयाँ राजा बनेका हुन्।

विशेष मन्त्रिपरिषद् बैठकमा घोषणा

विशेष मन्त्रिपरिषद् बैठकमा राजा होकोनले आफ्ना पिता राजा हारालको निधन भएको जानकारी सरकारलाई औपचारिक रूपमा गराएका थिए। उनले नर्वेको संविधानअनुसार आफूले देशको राजा भएर शासनको जिम्मेवारी सम्हालेको र अबदेखि 'होकोन आठौँ' नाम प्रयोग गर्ने घोषणा गरे।

नयाँ राजाले राजपरिवारलाई प्राप्त समर्थन र समवेदनाका लागि सरकार तथा नर्वेली जनतालाई धन्यवाद पनि दिएका छन्। प्रधानमन्त्री युनास गार स्तोरेले सरकारका तर्फबाट राजा हारालको आजीवन सेवाप्रति आभार व्यक्त गर्दै, नयाँ राजाको नेतृत्वमा राजपरिवारका परम्पराहरू निरन्तर अगाडि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

विशेष मन्त्रिपरिषद् बैठक सुरु भएपछि दरबारको छतमा रहेको राजकीय झण्डा पुनः पूरा उचाइमा फहराइएको थियो। राजा हारालको निधन सार्वजनिक भएलगत्तै झण्डा आधा झुकाइएको थियो। तर, नयाँ राजाले आफ्नो राजकीय नाम र आदर्श वाक्य घोषणा गरेपछि नर्वेमा नयाँ राजा रहेको संकेतस्वरूप राजकीय झण्डा पूरा उचाइमा फहराइएको हो। यद्यपि, राजा हारालप्रतिको शोक जनाउन दरबारको बालकनीमा भने शोकचिह्नसहित अर्को झण्डा आधा झुकाएरै राखिएको छ।

राजपरिवारका सदस्यहरूको नयाँ जिम्मेवारी

होकोन राजा बनेसँगै राजपरिवारका अन्य केही सदस्यहरूको उपाधि पनि परिवर्तन भएको छ। राजदरबारको आधिकारिक विवरणअनुसार मेत्ते-मारीत अब 'महारानी मेत्ते-मारीत' बनेकी छन्। त्यसैगरी, राजा होकोनकी जेठी सन्तान इन्ग्री आलेक्सान्द्रा अब नर्वेकी युवराज्ञी बनेकी छन् र उनी राजगद्दीको उत्तराधिकार क्रममा पहिलो स्थानमा पुगेकी छन्।

राजा हारालकी पत्नी सोन्याले रानीको उपाधि कायम राख्नेछिन्, तर अब उनी शासनरत राजाकी पत्नी भने होइनन्। राजदरबारको आधिकारिक वेबसाइटमा नयाँ संरचनाअनुसार राजा होकोन आठौँ, महारानी मेत्ते-मारीत, युवराज्ञी इन्ग्री आलेक्सान्द्रा र रानी सोन्याका परिचय तथा कार्यक्रमहरू अद्यावधिक गर्न थालिएको छ।

किन होकोन आठौँ?

नर्वेको इतिहासमा यसअघि सात जना राजाले 'होकोन' नाम प्रयोग गरिसकेका छन्। त्यसैले नयाँ राजाले होकोन नाम रोजेपछि उनी 'होकोन आठौँ' बनेका हुन्। उनका जिजुबुबा राजा होकोन सातौँ सन् १९०५ मा स्वीडेनसँगको संघ अन्त्य भएपछि स्वतन्त्र नर्वेका राजा बनेका थिए। नयाँ राजकीय नामले नर्वेको आधुनिक राजतन्त्रको इतिहाससँग स्पष्ट सम्बन्ध राख्छ।

राजा होकोनले «Alt for Norge» लाई आफ्नो आदर्श वाक्य बनाएका छन्। राजा हाराल पाँचौँ, राजा उलाभ पाँचौँ र राजा होकोन सातौँले पनि यही आदर्श वाक्य प्रयोग गरेका थिए। नयाँ राजाले पनि यही वाक्य रोज्नुलाई राजपरिवारको स्थापित परम्परा र संवैधानिक जिम्मेवारीलाई निरन्तरता दिने संकेतका रूपमा हेरिएको छ।

राजा होकोनको जन्म २० जुलाई १९७३ मा भएको हो। उनी राजा हाराल पाँचौँ र रानी सोन्याका छोरा हुन्। सन् १९९१ मा राजा हारालले राजगद्दी सम्हालेपछि होकोन नर्वेका युवराज बनेका थिए। उनले राजा हुनुअघि पनि धेरैपटक आफ्ना पिता बिरामी वा विदेशमा रहेका बेला राजप्रतिनिधिका रूपमा संवैधानिक जिम्मेवारी सम्हालिसकेका थिए।

राजा होकोन आठौँको आगामी औपचारिक कार्यक्रम, राष्ट्रका नाममा सम्बोधन र राजा हारालको अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित विस्तृत विवरण राजदरबारले क्रमशः सार्वजनिक गर्दै जानेछ।