नर्वेको ठूलो बैंक DNB ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) र नयाँ कार्यप्रक्रियाबाट कार्यक्षमता बढेको भन्दै आफ्नो प्रविधि तथा सेवा विभागमा करिब ४०० पूर्णकालीन पद बराबरको जनशक्ति घटाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ। बैंकले ६ अक्टोबर २०२६ मा जारी गरेको घोषणाअनुसार यो कटौती व्यापक संगठनात्मक पुनर्संरचनाको हिस्सा हो।
बैंकले पछिल्ला वर्षमा आन्तरिक प्रक्रिया सरल बनाउनुका साथै विभिन्न क्षेत्रमा AI प्रयोग गर्न थालेको जनाएको छ। ग्राहकको विवरण जाँच्ने, ग्राहक पहिचानसम्बन्धी प्रक्रिया, प्रविधि विकास र प्रोग्रामिङमा यसबाट उल्लेखनीय कार्यक्षमता हासिल भइरहेको बैंकको दाबी छ।
प्रोग्रामिङमा पनि AIको प्रभाव
DNB का अनुसार AIले पहिले कर्मचारीले हातैले गर्ने केही काम सम्हाल्न थालेको छ। यसले प्रक्रिया छिटो बनाउने र काम गर्ने क्षमता बढाउने भएकाले बैंकले विभागको संरचना तथा आवश्यक सीपको संयोजन परिवर्तन गर्न लागेको हो।
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्येर्स्तिन ब्रोथेन (Kjerstin Braathen) ले AI ले बैंकको काम गर्ने तरिका र ग्राहकलाई सेवा दिने शैली परिवर्तन गरिरहेको बताएकी छन्। बैंकले यसबाट लाभ देखिसकेको र त्यसअनुसार संगठनलाई अनुकूल बनाउन लागेको उनको भनाइ छ। लामो समयदेखि योगदान गरेका कर्मचारीसमेत प्रभावित हुने भएकाले प्रक्रिया जिम्मेवारीपूर्वक अघि बढाउने बैंकले जनाएको छ।
घोषणामा उल्लेख भएको संख्या ४०० पूर्णकालीन पद बराबरको काम अर्थात् नर्वेजियन भाषामा årsverk हो। यो ठ्याक्कै ४०० व्यक्तिलाई बर्खास्त गर्ने घोषणा वा ४०० प्रोग्रामरको पद हटाउने विवरण होइन। बैंकको मूल घोषणाले कटौती कुन पेशामा कति हुनेछ भन्ने खुलाएको छैन।
कर्मचारी पक्षको विवरणअनुसार करिब ३५० पूर्णकालीन पद बराबरको कटौती नर्वेमा र बाँकी लाट्भियाको रिगा स्थित कार्यालयमा हुनेछ। नर्वेमा मुख्यतः ओस्लो र बेर्गेन का कार्यालय बढी प्रभावित हुनेछन्।
कर्मचारी संगठनको आपत्ति
कर्मचारी संगठन (Finansforbundet) ले AI बाट कार्यक्षमता बढ्नु र कर्मचारी घटाउनु एउटै कुरा नभएको तर्क गरेको छ। संगठनका उपाध्यक्ष आर्ने फ्रेद्रिक होस्ताइन (Arne Fredrik Håstein) का अनुसार प्रविधिबाट प्राप्त लाभलाई कर्मचारी कटौती गरी खर्च घटाउन मात्र नभई राम्रो सेवा, उच्च सीप र मानवीय मूल्याङ्कन आवश्यक पर्ने काममा समय दिन प्रयोग गर्न सकिन्छ।
DNB मा कर्मचारी प्रतिनिधि लिलियन हात्त्रेम (Lillian Hattrem) ले कटौतीको निर्णयलाई समर्थन नगरेको बताएकी छन्। कटौतीको संख्या उचित छ भन्ने पुष्टि गर्ने पर्याप्त दस्तावेज आफूहरूले नदेखेको उनको भनाइ छ। कर्मचारी पक्षले अन्य उपयुक्त काममा स्थानान्तरण र स्वैच्छिक बिदाइ (Sluttpakke) जस्ता समाधान खोज्ने जनाएको छ।
वर्षको अन्त्यसम्म कटौती पूरा गर्ने लक्ष्य
DNB ले यो जनशक्ति कटौती सन् २०२६ को अन्त्यसम्म पूरा गर्ने लक्ष्य राखेको छ। पुनर्संरचनाको खर्च यही अवधिको लेखामा समावेश गरिने र खर्च घटेको पूर्ण प्रभाव सन् २०२७ को दोस्रो त्रैमासिकदेखि देखिने बैंकले जनाएको छ।
कर्मचारी संगठनले भने समयसीमा अत्यन्तै छोटो भएको भन्दै आपत्ति जनाएको छ। कसैलाई कामबाट हटाउनुअघि सबै सम्भावित विकल्पको मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने र वर्षको अन्त्यसम्म त्यो काम उचित रूपमा पूरा गर्न कठिन हुने संगठनको तर्क छ।
AIको वास्तविक योगदान कति?
बैंकको घोषणाले AI, नयाँ कार्यप्रक्रिया र संगठनात्मक परिवर्तनलाई कटौतीसँग जोडेको छ। तर AI ले मात्रै कति पदको काम प्रतिस्थापन गरेको हो वा प्रोग्रामिङमा कार्यक्षमता कति प्रतिशत बढेको हो भन्ने परिमाणात्मक विवरण दिएको छैन।
त्यसैले सम्पूर्ण कटौतीलाई AIले कर्मचारीको काम पूर्ण रूपमा खोसेको प्रमाणका रूपमा मात्र प्रस्तुत गर्न मिल्दैन।