नर्वेको सार्वजनिक यातायात क्षेत्रमा यतिबेला ठूलो संख्यामा जनशक्तिको अभाव देखिएको छ। उद्योग संगठन 'NHO Transport' का अनुसार, हाल नर्वेका बस कम्पनीहरूलाई करिब ८०० नयाँ बस चालकको आवश्यकता छ।रोजगारीको खोजीमा रहेका नेपालीहरूका लागि यो एउटा राम्रो अवसर बन्न सक्छ।
विशेषगरी ट्रोम्सो (Tromsø) जस्ता सहरमा चालकको अभाव यति गम्भीर छ कि गर्मीयाममा दैनिक रूपमै बस सेवाहरू रद्द गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। नर्वेले स्वीडेन लगायत अन्य देशबाट समेत चालक ल्याएर काममा लगाइरहेको हुनाले, आवश्यक योग्यता पुगेका आप्रवासी कामदारहरूका लागि यहाँ प्रशस्त सम्भावना छ।
यो अवसरलाई कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ?
नर्वेमा बस चालक बन्नका लागि केही निश्चित मापदण्डहरू पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ। यदि तपाईं नर्वेमै हुनुहुन्छ वा यहाँ आउने तयारी गर्दै हुनुहुन्छ भने निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ:
- आवश्यक लाइसेन्स र उमेर: नर्वेमा बस चलाउन Klasse D लाइसेन्स अनिवार्य हुन्छ। सामान्यतया यसका लागि कम्तीमा २४ वर्ष उमेर पुगेको र कारको (Klasse B) लाइसेन्स भएको हुनुपर्छ।
- व्यावसायिक योग्यता (YSK): यात्रुलाई व्यावसायिक रूपमा ओसारपसार गर्न yrkessjåførkompetanse(YSK) अर्थात् व्यावसायिक चालक योग्यताको तालिम लिएको हुनुपर्छ।
- लाइसेन्स परीक्षामा प्रतीक्षा: हाल नर्वेमा बसको प्रयोगात्मक परीक्षा दिन लामो समय कुर्नुपर्ने अवस्था छ। सडक विभाग (Statens vegvesen) को तथ्यांकअनुसार केही स्थानमा ८० दिनसम्म र औसतमा ४ हप्ताभन्दा बढी कुर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैले, यो पेसामा आउन चाहनेले समयमै परीक्षाको बुकिङ र तयारी गर्नुपर्छ।
आकर्षक पक्ष: तलबमा वृद्धि र ठूलो बजार नर्वेको बस उद्योग सानो छैन; सन् २०२४ मा मात्रै यहाँ करिब १८ हजार व्यक्ति यस क्षेत्रमा कार्यरत थिए। चालकहरूलाई आकर्षित गर्न र टिकाइराख्न यसै वर्षको सामूहिक तलब सम्झौता (tariffavtale) मार्फत चालकहरूको प्रतिघण्टाको तलब ११ क्रोनरले बढाइएको छ। नर्वेका बस कम्पनीहरू अहिले नयाँ चालक भर्ती गर्न इच्छुक र तत्पर देखिएका छन्।
जान्नैपर्ने चुनौतीहरू: अवसर राम्रो भए तापनि, नेपाली कामदारहरूले यहाँका केही व्यावहारिक चुनौतीहरूलाई पनि बुझ्नु जरुरी छ:
महँगो आवास: विशेषगरी ट्रोम्सो जस्ता पर्यटकीय सहरहरूमा बस्ने घर पाउन मुस्किल छ। पाइहाले पनि साझा भान्सा र शौचालयसहितको सानो कोठाको मासिक भाडा ७,००० देखि ११,००० क्रोनरसम्म पर्न सक्छ।
कामको समय (Delte Skift): धेरैजसो चालकले 'विभाजित सिफ्ट' मा काम गर्नुपर्छ। अर्थात्, बिहान केही घण्टा काम गरेपछि दिउँसो लामो समय खाली बस्नुपर्ने र फेरि बेलुका काम गर्नुपर्ने हुन सक्छ, जुन सबैका लागि सहज नहुन सक्छ।
बस चालक बन्न सोचिरहेकाले के हेर्ने?
रोजगारीको दृष्टिले ८०० चालकको अभाव सकारात्मक संकेत हो। तर “८०० जागिर खाली छन्, तुरुन्त आवेदन दिनुस्” भन्ने अर्थमा बुझ्नु ठीक हुँदैन। NHO Transport को संख्या उद्योगभर आवश्यक भर्तीको अनुमान हो।
बस चालकको काममा रुचि हुने व्यक्तिले आफ्नो हालको ड्राइभिङ लाइसेन्स, klasse D प्राप्त गर्ने योग्यता, YSK आवश्यकता र सम्बन्धित कम्पनीले मागेको अनुभव हेर्नुपर्छ। Klasse D को आधिकारिक प्रशिक्षण प्रक्रिया र आवश्यकता Statens vegvesen ले उपलब्ध गराएको छ।
काम कहाँ छ भन्ने मात्र होइन, तलब, पूर्णकालीन वा आंशिक पद, कामको तालिका, बिहान-साँझ विभाजित shift छ कि छैन र सम्बन्धित सहरको घरभाडा समेत हेरेर निर्णय गर्नु व्यावहारिक हुन्छ।